MATERIALS CONTROL  |  20.04.2026

Ay sonu işlemlerinde, işletmenizin stok yönetimini etkin bir şekilde yapabilmesi için "gerçek tüketim" ve "potansiyel tüketim" değerlerinin her ikisi de büyük önem taşır. Bu değerler, işletmenizin stoklarının doğru bir şekilde değerlendirilmesine yardımcı olur ve bu sayede maliyetlerinizi daha iyi yönetebilirsiniz. İlgili raporları almak için Raporlar > Müşteri Raporları sekmesinden Protel Envanter kısmına giderek K02 veya Web Reports içindeki Materials Control > Envanterler > F4001 raporlarını kullanabilirsiniz.

Rapor Ekranı

Rapor Örneği

Materials Control, satış yazılımlarımız olan Micros ve Symphony gibi sistemlerle entegre çalışarak, işletmenizin yaptığı satışları miktar ve tutar bazında takip edebilen bir yazılımdır. İşlem adımları aşağıdaki gibidir:

  1. Satış malları, satış programından (Micros, Symphony) çağrılır veya okunur.
  2. Oluşturulmuş reçeteler veya stok kartları bu satış mallarına bağlanır.
  3. Satış miktarları, satış programından istenir ve güncellenir.
  4. Satış malı güncellenerek, satış adeti X reçete şeklinde, içindeki miktar kadar stok malı tanımlanmış depodan eksilir.

Bu eksilme sonunda oluşan düşüş, "Potansiyel Tüketim" olarak adlandırılır.

Aşağıdaki örnek üzerinden X deposundaki Coca Cola ürünü için potansiyel ve gerçek tüketim kavramlarını açıklayabiliriz:

Coca Cola Örneği

  • Açılış: Bir önceki envanter döneminin kapanış stok değeri (A)
  • Alım: Ambara alınan ürün miktarı (B)
  • Transfer (+): Diğer ambarlardan bu ambara gelen miktar (C)
  • Transfer (-): Bu ambardan diğer ambarlara giden (transfer edilen) stok miktarı (D)
  • Potansiyel Tüketim: Satış-reçete entegrasyonundan dolayı stoktan düşen miktar (E)
  • Kullanım: Fire, zayi vb. kullanım işlemlerinden dolayı stoktan düşen miktar (F)
  • Olması Gereken: Potansiyel tüketim baz alınarak hesaplanan tutar (G)
  • Kapanış: Envantere girilen sayım değeri (H)
  • Tüketim: Potansiyel tüketime bakmaksızın oluşan gerçek tüketim miktarı (I)
  • Fark: Gerçek tüketim ile potansiyel tüketim arasındaki fark (J)

Buradaki hesaplamalar şu formüllerle yapılır:

Olması Gereken (G) = A + B + C - D - E - F

Gerçek Tüketim (I) = A + B + C - D - F - H

Fark (J) = I - E

Raporlarda dikkat edilmesi gereken en önemli durum, gerçek tüketim ile potansiyel tüketimin birbirine yakın olmasıdır. Bu iki değer arasındaki fark ne kadar büyükse, stok yönetiminde o kadar dikkatli olunması gerektiğini gösterir. Gerçek tüketim, o ay için fiziki olarak stoktan tüketilen değerin kendisidir. Potansiyel tüketim ise, sistemin "Tüketmen gereken miktar" dediği değerdir. Farkın büyümesi, kayıp-kaçak, reçetelerin doğruluğu ve satış yazılımından gelen satış miktarlarının kontrol edilmesi gerektiğini işaret eder.